شــیوع کرونــا )ویــروس کوویــد-۱۹ ) از دســامبر ۲۰۱۹ در ووهـان چیـن چالـش هـای زیـادی در همـه ابعـاد مختلـف بـرای کشـورهای سراسـر جهـان بـه همـراه داشـته اسـت. بـه طـوری کـه حتـی کشـورهای توسـعه یافتـه کـه مدعـی دارا بـودن نظـامهـای سلامت و مـددکاری اجتماعـی پیشـرفته بودنـد هم طـی این مـدت بـا مشـکلاتی مواجـه شـدهانـد.
در ایـران نیز، شـیوع کرونـا از انتهـای سـال ۱۳۹۸ و تـداوم آن تا کنون مشکلاتی را به وجود آورده، به شکلی که اقتصـاد کشـور را در یـک وضعیـت رکـود همـراه بـا عدم اطمینان قـرار داده اسـت.
از طــرف دیگــر، بــالا بــودن نــرخ تــورم در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ و همچنیــن تــورم بــالای ۲۵ درصــد در ســال ۱۳۹۹ نیــز علاوه بر تأثیرات اقتصادی کرونا، موجــب شـده اسـت تـا بنـگاههـای بسـیاری توانایـی ادامـه فعالیـت خـود را از دســت بدهنــد.
اشـتغال و بیـکاری از جملـه موضوعات اساسـی اقتصـاد هـر کشــوری اســت، بــه گونــهای کــه افزایــش اشــتغال و کاهــش بیــکاری بــه عنــوان یکــی از شــاخصهــای توســعه یافتگــی جوامـع تلقـی مـیشـود.
نـرخ بیـکاری یکـی از شـاخصهایـی اسـت کـه بـرای ارزیابـی شـرایط اقتصـادی کشـور مـورد اسـتفاده قـرار مـیگیـرد. از آنجایـی کـه از زمسـتان ۱۳۹۸ ایـران درگیـر کرونـا شـد، لازم اسـت وضعیـت اشـتغال و سـایر مؤلفـههـای مرتبـط بـا آن در طـول ایـن مـدت مـورد بررسـی قـرار گیـرد تـا بتـوان دریافـت که اثـرات ایـن ویروس همـهگیـر بـر اشـتغال بـه چـه صـورت بـوده اسـت.
اما در ایـن بیـن یکـی از پرسـشهـای اصلـی ایـن اسـت کـه، نقش شهرها و مدیریت شهری در این میان چیست؟
اثر کرونا بر اقتصاد شهری با توجه به قرنطینهی خانگی، تعطیلی بسیاری از خدمات شهری از جمله؛ تعطیلی خردهفروشیها و اختلالهای ایجاد شده در حملونقل درونشهری و برونشهری، بار و مسافر و همچنین مشکلات عدیدهی بخشهای خصوصی و عمومی، بسیار شدیدتر از سایر حوزههای اقتصادی بوده و هست.
توجه داشتهباشیم که بخش خدمات تا ۷۰% اقتصاد کلانشهرها را شامل میگردد و توقف این بخش در شهرها به مفهوم بیکاری گسترده و کاهش درآمدهای عمومی چه در سطح ملی و چه در سطح محلی است. از این رو، اقتصاد شهرها چه از منظر حکمرانی شهری در جهت توسعه و تأمین مالی ارائهی خدمات شهری؛ بخش درآمدی بودجهی شهرداریها و چه از منظر اقتصاد خانوار با توجه به گسترش بیکاری بیشترین آسیب را در جریان شیوع بیماری کرونا متحمل شده و میشود.
برنامهریزی و مدیریت بحران ناشی از پدیدههای مشابه نیارمند شناخت مدلهای رفتاری فعالیتهای اقتصادی مبتنی بر پایههای آماری و استخراج پارامترهای رفتاری و شبیهسازی رفتار متغیرهاست. بنابراین انجام پژوهشهای علمی به منظور برآورد آثار اقتصادی شیوع و مدلسازی رفتار اقتصاد از اهمیت بالایی برخوردار است.
شهرها در هر اندازهای، میتوانند موتورهای اقتصادی اساسی برای شروع بهبودی اقتصاد ملی باشند، بنابراین دولتها مجبورند افقهای سرمایهگذاری جدیدی با هدف «بهبودی اقتصاد شهری» ایجاد کنند. به عنوان مثال شهرها میتوانند اقداماتی را برای گسترش فضاهای عمومی برای فعالیتهای بیشتر در فضای باز که منجر به کاهش ترافیک و آلودگی هوا شوند انجام دهند.
شهرها در میانه مبارزه با بیماری همهگیر کرونا هستند، اما این موضوع نباید به مانعی تبدیل شود که خود را تقویت نکنیم و حتی باید با روحیه و عزم راسخ برای بازگشت به بزرگترین اهداف، خود را به آینده برسانیم.
