در روزهایی که التهابات پس از حوادث سال ۱۴۰۱ هنوز تازه بود، خیابانهای همدان در دیماه ۱۴۰۴ صحنهای دیگر از تنشهای اجتماعی را تجربه کرد. اینبار شعارها از «حجاب» به «نان» تغییر کرده بود و اعتراضاتی با حضور گستردهٔ نوجوانان و جوانان، فضای شهر را تحت تأثیر قرار داد.
بر اساس گزارشها، تجمعات مردمی در همدان از ۱۸ دیماه آغاز شد و بازاریان نیز در این روز دست به اعتصاب زدند. همچنین، منابع خبری اشاره دارند که درگیریهایی میان نیروهای امنیتی و معترضان از روزهای پیش از آن، از جمله ۹ دیماه، در همدان رخ داده بود .
در این میان، تصاویری از حضور گروههایی از نوجوانان ۱۴ تا ۱۵ ساله در خیابانها منتشر شد که نشاندهندهٔ تبدیل این فضای اعتراضی به صحنهای پیچیدهتر از یک خواست اقتصادی صرف بود. برخی تحلیلها، این تحولات را نتیجهٔ فشارهای اقتصادی ترکیبشده با تلاشهای خارجی برای مهندسی افکار عمومی میدانند.
در عین حال، شماری از رسانهها و فعالان داخلی، این جنبش را تحت تأثیر «بودجههای خارجی» و «روایتهای جهتدار» قرار گرفته توصیف کردهاند و بر این باورند که دشمنان، از شرایط معیشتی مردم به عنوان سوختی برای اغتشاش استفاده کردهاند.
با این وجود، طی روزهای پایانی دیماه، خیابانها آرام گرفتند. اما این آرامش، پرسشهایی عمیق دربارهٔ شکافهای اقتصادی، نقش رسانهها و جنگ روایتها در فضای عمومی بر جای گذاشت. مردم همدان، همچون سایر نقاط کشور، در میان درد معیشت و هوشیاری نسبت به دستکاریهای خارجی، مرزی روشن میان «اعتراض مشروع» و «اغتشاش سازمانیافته» قائل شدند.
این رویدادها، در حالی رخ داد که فراخوانهایی مانند آنچه رضا پهلوی در ۱۸ دیماه منتشر کرد، با حضور گستردهای در شهرهای مختلف همراه شد ، و نشان داد که جنگ نفوذ در فضای مجازی و خیابانها، همچنان یکی از چالشهای پیچیدهٔ جامعهٔ ایرانی است.
نویسنده و فعال رسانه ای:فاطمه حیدری
